Auteursrecht en Copycats

Een grote ergernis onder iedereen met een website en/of ondernemers zijn de zogenoemde copycats. Dit zijn personen of bedrijven die ideeën en producten namaken, in de hoop op deze manier van dezelfde klanten gebruik te kunnen maken als de oorspronkelijke bedenker.

Een andere grote ergernis is het kopiëren van beeldmateriaal en tekst. Werk, waar je zelf vaak veel tijd en energie in hebt gestoken om deze zo mooi en goed mogelijk te maken. Het liefst geoptimaliseerd voor SEO. Als een ander het dan letterlijk overneemt komen er twee gevaren om de hoek kijken: de consument verward de twee bedrijven en Google zet je vanwege de kopie een paar plaatsen lager.

Kortom, een korte en eenvoudige uitleg over auteursrecht. Wanneer heb je het auteursrecht en hoe kun je dit tegen copycats inzetten?

Wanneer auteursrecht

Het auteursrecht (ook wel copyright genoemd, naar de engelstalige term en het (c) symbooltje) is een mooi juridisch product. Je hoeft er namelijk niets voor te doen om het te verkrijgen. Op al het werk van literatuur, wetenschap of kunst kan auteursrecht rusten. Dit is veel breder dan het in eerste instantie klinkt. Ook op een kindertekening kan auteursrecht rusten. Voorwaarde is wel dat het origineel genoeg is. Of zoals juristen dat zeggen, dat het ‘een eigen en oorspronkelijk karakter0 heeft, dat het persoonlijk stempel van de maker draagt.’ Dat wil zeggen dat zinnen of tekeningen die twee personen los van elkaar kunnen bedenken, niet origineel genoeg is. Dat kan bijvoorbeeld komen doordat het zo beschrijvend is, dat er bijna geen andere keuze mogelijk was geweest. Hierdoor kan het lastig zijn op losse zinnen of korte stukken tekst auteursrecht te claimen. Hoe vervelend het ook is, als iemand maar een enkele zin van jouw site kopieerd kan het lastig zijn daar wat tegen te doen. Al hangt dat volledig van de situatie af.

Zodra jouw werk auteursrechtelijk beschermd is, mag je beslissen over wie, waar en wanneer jouw werk gekopieerd, gepubliceerd of aangepast wordt.

Wil je graag de naam of slogan van je onderneming beschermen, kan het verstandig zijn deze als merk te registreren. Voor een paar honderd euro is je merk in de Benelux beschermd.

Copycats

Wat kun je nu doen tegen copycats? Zoals hierboven uitgelegd, kun je vooral wat tegen copycats doen wanneer ze iets kopiëren waar auteursrecht op rust. Op ideeën of concepten rust meestal geen auteursrecht. Op de uitgewerkte vorm ervan weer wel. Denk bijvoorbeeld aan de Noosa ‘chunks’. Drukknopen opzich zijn niet nieuw. Ze combineren met een leren riem of armband wel. En de specifieke uitvoering van de drukknoop, dus bijvoorbeeld het gebruikte motiefje, kan ook weer voldoende creatief zijn om auteursrecht op te laten bestaan.

Heb je iets goeds bedacht waarvan je vooraf al bang bent dat iemand het na gaat maken? Wanneer er problemen ontstaan zul je altijd aan moeten tonen dat je de eerste was. Je zou daarom een datumstempel op je werk kunnen laten zetten door de Belastingdienst of door het in te schrijven als i-Depot bij het BBIE. Dit zegt niets over de beschermingsomvang, maar wel over de datum waarop het werk is ontstaan. Zo kan er geen onenigheid meer bestaan over wie er eerder was.

Heb je last van een copycat? Stuur dan na ontdekking spoedig een mail waarin je aangeeft met welke teksten, foto’s producten of wat dan ook, inbreuk maken op jouw auteursrecht (en/of andere rechten zoals een merkrecht of modelrecht, mocht je deze geregistreerd hebben) en dat je verwacht dat het binnen drie dagen offline zal zijn (en het product in zijn geheel niet meer verkocht zal worden, in het geval van een gekopieerd product). Soms is het ook mogelijk schadevergoeding te eisen. Weeg dan goed af hoeveel jouw schade was, hoeveel zo’n procedure kan gaan kosten en hoe groot de kans is dat je wint. Soms kun je die tijd en energie beter in iets positievers steken.

Wat de vervolgstap is kan ik lastig zeggen. Dat hangt sterk af van de reactie die je krijgt. Blijf in elk geval altijd zakelijk en redelijk. Baseer je verhaal op feiten en niet op emoties. Roep hulp in wanneer dat nodig is.

Uitzonderingen auteursrecht

Je eigen site moet natuurlijk ook gevuld worden. Je moet teksten verzinnen, sfeerbeelden zoeken of maken, productfoto’s online zetten en noem maar op. Daarbij wil je misschien ook nog graag bloggen en laten zien waar en wanneer je in de pers hebt gestaan. Wanneer mag je dan de beelden en teksten van een ander gebruiken?

Ben je reseller van een bepaald merk, vraag dan aan de producent of je deze beelden en productomschrijvingen mag gebruiken en zet dit op papier. Dat kun je ook doen met sfeerbeelden die je online gevonden hebt. Zolang je maar toestemming hebt gekregen van de auteursrechthebbende zit je goed. Zorg wel dat je duidelijke en specifieke afspraken maakt over welke beelden of teksten je waarvoor mag gebruiken en leg dit schriftelijk vast. Mocht er later wat mis gaan kun je terugvallen op de e-mail of ander document waar de afspraken in vastliggen.

Daarnaast is een belangrijke uitzondering nog het citaatrecht. Wil je iets schrijven over een product, bijvoorbeeld als review, dan mag je een zeer kleine hoeveelheid beeld en tekst overnemen om zo je eigen tekst te kunnen onderbouwen.

Originaliteit is key

Kortom, blijf bij jezelf. Zorg dat je zelf zo origineel en creatief mogelijk bent. Op die manier bescherm je jezelf het beste tegen copycats en voorkom je ook dat je er zelf een zal worden. Ben je zelf niet creatief genoeg? Vraag dan in elk geval om een duidelijke en schriftelijke toestemming.

Last van copycats? Neem vooral snel actie en vraag hulp waar nodig.

 

avatar

About Charlotte Meindersma

Charlotte is een van MamaMarketing's vaste gastbloggers. Zij is jurist en heeft haar eigen juridisch advieskantoor Charlotte’s Law & Fine Prints gespecialiseerd in Informatierecht en daarnaast geeft zij ook workshops voor ondernemers. Zij weet alles over de juridische aspecten van het internet.

, ,

1 reactie bij Auteursrecht en Copycats

  1. avatar
    Bart 6 september 2012 bij 11:11 #

    We hebben een paar jaar terug iemand gehad die onze hele webwinkel namaakte op de kleur. Na twee emails van ons gebeurde er niets, geen reactie niets en daar sta je dan… Een kennis van ons werkt bij een merkenregistratie kantoor en herkende deze situatie. Hij schreef een (standaard) brief die (bij sommige personen) zeer agressief overkomt. Blijkbaar is deze kopieerder zo geschrokken dat zijn site binnen 2 dagen uit de lucht was. Het uit handen geven is een goed middel om prutsers tegen te gaan.

Geef een reactie